| 44N - Vervolg dagverhaal |
blz 226 |
niet enkel om meer licht in te laten doch voornamelijk om een uitweg
te verschaffen aan de rook van de kachel. De schoorsteen trok slecht en
de natte dennetakken, de enige brandstof
- 58 -
die een vluchteling kon bemachtigen, rookten zo scherp en prikkelend dat
van benauwdheid de tranen over de wangen stroomden en de hoest niet te
bedwingen viel. Zelfs het inzicht en de bemoeienissen van drie handige
mannen waren niet in staat de kachel en de schoorsteen tot een beter
gedraag te brengen. Volgens de Groesbekers was Ravenstein, behalve met
vele minder belangrijke, met twee kardinale kwalen behebt, te weten
verstopte schoorstenen en verstopte W.C.'s. Wij onderschreven dat
volmondig.
Op mijn vraag waar het zestal sliep, werd het kabinetje getoond. Stro op
de vloer, ze konden er net allen naast elkaar liggen. Een klein
venstertje zonder glas. Volgens Dina was dat maar goed ook, daardoor
kregen zij 's nachts tenminste wat frisse lucht. Toen later evenwel
regen en sneeuw naar binnen drongen op de slapenden, hebben ze het raam
wel moeten dichtmaken.
Ondanks alle zwarigheden bleef het zestal vol goede moed en opgewekt.
Menigmaal wanneer ik de trap naar hun woning opklom, klonk mij het
gezang van hun mooie stemmen tegen. Bij dat eerste bezoek waren de
vrouwen druk aan 't kousen stoppen en gebruikten daarvoor groenachtige
zijden draden. Op mijn verwonderde vraag - stopgoed was nergens te
verkrijgen en iedereen zat er om verlegen - vertelden zij dat de zijde
afkomstig was uit de koorden der parachutes en boden mij gulhartig een
flinke kluwen er van aan. Van de witte parachutekoorden hadden zij
sokjes en kousen en tot zelfs prachtige blouses en kleedjes gebreid en
gehaakt. Met kwalijk verborgen trots op haar handigheid zeiden de
mannen: "Ach ja, als die vrouwen en meisjes maar kunnen
handwerken!"
Woensdag 18 October.
Een ellendige kille regendag. Veel last van de doorgelopen schoenen.
Alle pogingen om ze bij een der Ravensteinse schoenmakers of lappers te
laten verzolen, mislukten. Onze Groesbekers beweren dat je hier in
Ravenstein alleen maar iets gedaan kan krijgen
- 59 -
als je de mensen spek of iets dergelijks kan toestoppen en dat zijn nu
juist zaken waar een vluchteling gemeenlijk niet over beschikken kan.
Ook klompen zijn voor geld noch goede woorden te verkrijgen, ik liep er
reeds alle klompenmakers in de naburige dorpen voor af.
Nu het kouder wordt begint het gemis van een winterjas deerlijk voelbaar
te worden. Om de in dit vlakke kale land zo snijdende wind te weren,
naai ik een tussenvoering van kranten in 't dunne sportjasje. Het
nuttige, nooit genoeg te waarderen krantepapier! Als de Engelsen ons hun
dagbladen toestoppen, zouden zij dan wel vermoeden dat onze vreugde niet
enkel het genoegen geldt om na alle bij voorbaat als leugens uitgekreten
Duitse berichten thans Geallieerd nieuws te kunnen lezen. De helaas al
te zeldzame kranten dienen ons voor allerlei nuttige doeleinden. Papier,
het onmisbare, is zo bitter schaars in arm, bevrijd Nederland.
En niet alleen papier, de vluchtelingen hebben gebrek aan de meest
onontbeerlijke zaken; velen zijn zonder iets anders dan wat zij aan 't
lijf droegen, hier aangekomen. Als het ondergoed gewassen moest worden -
en men kan 't toch niet langer dan een paar weken hoogstens ongereinigd
laten - dan kroop menigeen, die in de haast en de angst van de vlucht
geen verschoning mee had genomen, in bed tot zijn enige stel gedroogd
was. In deze nood stond de grote graanhandel een paar honderd meelbalen
af om ondergoed voor de kinderen van te maken. Nieuwe, fijn geweven
roomkleurige zakken waren het, waarop slechts één ding aan te merken
viel, n.l. de grote zwarte raaf, het handelsmerk, dat ieder exemplaar
versierde. De Zusters van het klooster knipten er kleertjes van en alles
wat in Ravenstein de naald kon hanteren naaide ze, met zwart garen, want
wit was niet voorhanden. 's Avonds in de keuken van de van Tilborg's
waren wij er mee bezig toen Frank en Jack binnenkwamen. Ze maakten
grapjes over de zwarte raven, vroegen wat wij nu wel uitvoerden
|