Vogelsangh en geheel Groesbeek grondig leeggeplunderd.
Vader Nillesen vertelt dat de smid van de Horst vanmorgen melk en vlees is komen brengen aan zijn dochter, Barts vrouw; menende dat er in het dorp gebrek aan die zaken zou zijn. De Horst is thans volkomen vrij van Duitsers. Reeds dezelfde middag zou de Horst weer verloren gaan.
De burgemeester had bij de timmerman vlaggestokken besteld voor het gemeentehuis daar men behalve de Nederlandse ook de Engelse en Amerikaanse vlaggen wilde uitsteken. Bart wist niet hoe hij deze opdracht zou uitvoeren, hij had helemaal geen voor dit doel geschikt hout meer in voorraad. Een paar droogstokken van onze zolder bracht uitkomst en zo prijkten de vlaggen van de Geallieerden aan de gevel van het gemeentehuis aan blauwe stokken.
Buurvrouw Lien kwam even aanwippen; zij was op weg naar de Lage Horst waar zij voor zich zelf en het Kinderhuis melk wilde gaan halen bij de boerderij van de ouders van haar dienstmeisje. 't Leek ons een hachelijke onderneming, wij raadden het haar met klem af. Een paar Amerikaanse soldaten waren van dezelfde mening en voegden er aan toe dat er een bombardement op het Wald te wachten stond. Doch Lien wilde haar voornemen niet opgeven. Op de boerderij ontving men haar met de verschrikte uitroep: "O Mevrouw gaat U gauw terug, de Moffen zijn hier net nog geweest." In der haast nam zij nog zes liter melk mee, die bij aankomst zuur bleek te zijn, zodat de hele gevaarlijke tocht vergeefs was geweest.
Vanmorgen trok er een grote groep krijgsgevangenen door het dorp, die van Nijmegen naar het kamp in het bos vervoerd werden. Voorop de officieren, schneidig en verwaten, de soldaten met dreunende tred. Drie onverschillige Amerikanen met stenguns 1) slungelden er naast als bewaking. Herhaaldelijk trekken troepjes gevangenen langs, wij slaan er nauwelijks meer acht
- 26 -
op; bij een dergelijke grote groep evenwel liep de hele buurt uit. Zelfs oude de Klos, krom van de rheumatiek, strompelde naar buiten. In zijn grimmig walrussengezicht begonnen de oogjes te tintelen, zijn witte hangsnor trilde en opeens barstte alle in de jaren der onderdrukking opgekropte ergernis en angst los in een volmaakte nabootsing van het zo vaak gehoorde afgebeten bevel: "Eins zwei, eins zwei, singen!"
Een honend schaterlachen van de toeschouwers. De Moffen hoorden en zagen niets, onverstoorbaar marcheerden zij verder, alleen schenen de gezichten van de officieren nog strakker te trekken.
In de moestuin worteltjes gehaald voor het middagmaal, bonen te drogen gelegd op de bonenstaken en maiskolven geplukt. Al staat de wereld op zijn kop, wij moeten zorgen voor wintervoorraad. Het laat zich aanzien dat ook na de bevrijding het voedsel de eerste tijd nog schaars zal zijn. De uren die wij noodgedwongen in de kelder doorbrengen besteden wij aan 't doppen van de gedroogde bonen en 't afpellen van maiskolven; dit werk kan in de door een kaars slechts flauw verlichte kelder vrijwel op het gevoel gedaan worden, het houdt ons bezig en is daardoor een welkome afleiding. Iedereen helpt ijverig mee, Paultje niet uitgezonderd die 't een leuk werkje vindt. Later wordt alles op zolder uitgespreid om na te drogen.

Tientallen ponden mais en bonen, de vrucht van ontelbare uren arbeid lagen op de zolders toen wij alles in de steek moesten laten. Het onoplosbare raadsel van verloren moeite en vergeefse inspanning.

Deze dagen is het prachtig en warm zomerweer. Als voorteken van de naderende herfst begint het eerste vergeelde blad zachtjes aan te vallen. Toch vertonen de phloxen aan weerszijden van het trappenpad door de boomgaard nog hier en daar hun schitterende kleuren, waar nauwelijks iemand naar omkijkt; hun zoete geuren verspreiden zij enkel voor vogels en vlinders. De fraaie atalanta's en pauwogen met hun bruin fluwelen bont beschilderde vleugels dansen boven de

     ^[1] De Stengun was een Engels machinepistool, de Amerikanen gebruikten meen ik een Thomson {Tommygun?}. P.S.